Những điều cần biết về vắc – xin

Share:

 

Ngày nay, các nghiên cứu mới mở ra hướng dùng vắc-xin để điều trị một số bệnh (vắc-xin liệu pháp, một hướng mới trong các miễn dịch liệu pháp). Thuật ngữ vắc-xin xuất phát từ vaccinia, loại virus gây bệnh đậu bò nhưng khi đem chủng cho người lại giúp ngừa được bệnh đậu mùa (tiếng Latinh vacca nghĩa là "con bò cái"). Việc dùng vắc-xin để phòng bệnh gọi chung là chủng ngừa hay tiêm phòng hoặc tiêm chủng, mặc dù vắc-xin không những được cấy (chủng), tiêm mà còn có thể được đưa vào cơ thể qua đường miệng.

Vì sao phải tiêm vắc – xin cho trẻ?

Trước khi vắc xin tiêm chủng được phát minh, có rất nhiều trẻ tử vong bởi các bệnh lây nhiễm như bạch hầu, ho gà, uốn ván,  lao, viêm màng não, viêm não Nhật Bản…

 

Vắcxin không phải là thuốc điều trị mà chính là bản thân vắc xin được bào chế từ virus hoặc một phần của virus đã được nuôi cấy trong phòng thí nghiệm, sau đó trải qua công đoạn kiểm tra và thử nghiệm trên động vật, người… khi đã đảm bảo an toàn sẽ được đưa vào cơ thể người. Do con người có hệ thống miễn dịch giúp bảo vệ cơ thể khỏi các tác nhân gây bệnh từ bên ngoài. Lúc này, hệ miễn dịch nhận diện vắc - xin là vật lạ nên hủy diệt chúng và "ghi nhớ" chúng. Về sau, khi tác nhân gây bệnh thực thụ xâm nhập cơ thể, hệ miễn dịch đã ở tư thế sẵn sàng để tấn công tác nhân gây bệnh nhanh chóng hơn và hữu hiệu hơn (bằng cách huy động nhiều thành phần của hệ miễn dịch, đặc biệt là đánh thức các tế bào lympho B ). Đây chính là các ưu điểm của đáp ứng miễn dịch đặc hiệu. Vì vậy, tiêm vắc xin là biện pháp hiệu quả nhất giúp bảo vệ trẻ hạn chế mắc bệnh, đồng thời tránh xảy ra các vụ “đại dịch” ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng và tiền bạc của cả cộng đồng.

Tiêm vắc xin không có nghĩa là trẻ sẽ không mắc phải những bệnh đã được tiêm ngừa. Khi trẻ đã tiêm phòng nhưng vẫn bị bệnh thì bệnh sẽ nhẹ hơn và tránh được nguy hiểm cho trẻ. Hơn nữa, các bác sĩ cũng sẽ có phác đồ điều trị hiệu quả và trẻ sẽ nhanh chóng phục hồi hơn.

Trẻ cần tiêm những loại vắc xin nào?

 

Hiện nay, ở nước ta đã có vắc xin phòng ngừa cho trên 20 căn bệnh truyền nhiễm. Và trong số đó đáng kể hơn cả là chương trình tiêm chủng miễn phí cho trẻ em dưới 1 tuổi để phòng bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, sởi, lao, bệnh viêm gan B. Ngoài ra, chương trình còn áp dụng tiêm phòng miễn phí cho bệnh thương hàn, viêm não Nhật Bản B và tả…

Bên cạnh đó, còn có những vắc xin phòng các bệnh khác rất cần thiết đối với trẻ em như: Vắc xin phòng viêm não, viêm màng não mủ do vi trùng, viêm màng não nước trong do virus, viêm màng não mô cầu type A+C, viêm gan A, B, thủy đậu, trái rạ, cúm A, quai bị, rubella, dại...

Tùy thuộc vào từng bệnh khác nhau mà thời gian tiêm phòng cũng như khoảng cách giữa hai lần tiêm cũng khác nhau. Cha mẹ nên đến cơ sở y tế để tìm hiểu thêm thông tin và được tư vấn để có thể tiêm phòng đúng thời hạn và lịch trình cho con.

Khi nào nên tiêm cho trẻ?

Cần cho trẻ tiêm đúng hẹn, đúng lịch

Theo các chuyên gia, đa số trường hợp trẻ đã được tiêm vắc xin nhưng vẫn bị nhiễm bệnh là do trẻ không được tiêm đúng hẹn và đủ liều. Để giảm tình trạng đã tiêm vắc xin rồi mà vẫn bị mắc bệnh, cần cho trẻ tiêm đầy đủ theo đúng lịch hẹn của bác sĩ.

Trẻ em nếu được tiêm phòng đầy đủ và đúng lịch trình, hiệu quả ngừa bệnh đạt tới 90%. Riêng với trẻ sơ sinh khả năng phòng bệnh cao hơn rất nhiều.

Như vậy tiêm phòng có ý nghĩa quan trọng đối với sức khỏe và sự phát thể chất của trẻ. Việc cho trẻ tiêm phòng đầy đủ là điều mà cha mẹ nên làm cho

Tiêm chủng là đưa chủng virut vào cơ thể, vì vậy trong một số trường hợp, trẻ đã đến lịch tiêm nhưng nếu trẻ có những biểu hiện sau thì nên lùi lại lịch tiêm cho trẻ để tránh biến chứng đáng tiếc.

- Trẻ đang sốt, cảm cúm.

- Mắc các bệnh về não.

- Động kinh.

- Mắc bệnh cấp tính.

- Mắc bệnh tim hoặc bất cứ bệnh lý nào khác.

Khi trẻ có những dấu hiệu của những bệnh trên, tuyệt đối không tiến hành tiêm vắc xin cho trẻ bởi chúng sẽ tạo yếu tố thuận lợi gây ra sốc phản vệ.

Chính vì vậy, về nguyên tắc, trước khi tiến hành tiêm bất cứ loại vắc xin nào, bác sĩ phải khám, khai thác tiền sử và không cho dùng nếu bệnh nhân đang có bệnh hoặc có cơ địa  mẫn cảm với thuốc - vắc xin.

Đối với các cháu bé còn nhỏ, có thể khám biết được bệnh cấp tính nhưng khó biết có bệnh mạn tính nên việc tầm soát không đơn giản. Do đó, người nhà cần phải chủ động khai báo về tiền sử bệnh lý cho bác sĩ. Trẻ đang có bệnh cần điều trị dứt điểm trước khi tiêm. Với những trường hợp này, cha mẹ nên đưa con đi tiêm tại các bệnh viện, các cơ sở lớn để xử lý các biến chứng nếu có tốt nhất.

Vì sao cần theo dõi trẻ 24h sau tiêm?

 “Tất cả các vắc xin đều có thể gây sốc phản vệ. Tuy nhiên, nếu đến cơ quan y tế ngay lúc mới bắt đầu có dấu hiệu bất thường, rất hiếm ca tử vong, chúng hoàn toàn được tầm soát. Bất cứ y bác sĩ nào cũng được đào tạo về kỹ năng xử lý sốc phản vệ bởi đây là tai biến tương đối phổ biến do nhiều nguyên nhân, không riêng vắc xin”.

- Theo dõi và báo với bác sĩ tiền sử của con mình.

- Sau tiêm, cho trẻ ở lại theo dõi ít nhất 30 phút.

- Về nhà theo dõi trong 6, 12 và 24h. Sau 24h, nếu không có dấu hiệu bất thường, có thể yên tâm.

- Trường hợp trẻ từng bị sốc phản vệ với vắc xin hay kháng sinh cụ thể nào đó, tuyệt đối không được tiêm loại này mà thay thế bằng việc tiêm vắc xin phòng bệnh khác.

 

Share:

Gửi Bình luận của bạn

Tin liên quan