CHA MẸ LÀM GÌ KHI CON BƯỚNG BỈNH?

Share:

Trong quá trình nuôi dạy các con, thực sự có những giai đoạn đối với mình là khủng hoảng. Khi bé lớn 5 tuổi, bé thứ hai 3 tuổi và hai anh em luôn trong trạng thái chành choẹ, tranh nhau đồ chơi, sẵn sàng lao vào cắn cấu nhau… Việc phải làm trọng tài và đứng ra nghe các con gào khóc đôi khi làm bố mẹ cực kì bối rối, căng thẳng và stress. Chính vì vậy mình đã cố tìm hiểu xem khi con trẻ bướng bỉnh, mình nên làm gì với con và hiểu được bản chất của việc này.

Dân gian vẫn nói "Cha mẹ sinh con trời sinh tính". Dường như điều này chỉ đúng khi đứa bé lớn lên mà thiếu đi sự quan tâm đúng đắn của cha mẹ. Không cha mẹ nào là không yêu con. Nhưng yêu thương đôi khi cũng phải học. Để chắc chắn rằng con cái mình khi lớn lên sẽ thực sự vượt qua được những giai đoạn khủng hoảng và không bị gần mực thì đen, cha mẹ hãy tìm hiểu vì sao trẻ lại bướng bỉnh, hay chống đối hoặc ương ngạnh nhé.

Khi trẻ từ 2 tuổi trở lên, dường như trẻ hay nói "không". Có thể trước đó trẻ là một em bé ngoan nhưng rồi cũng có lúc trở nen bướng bỉnh.

Khi trẻ lên 4-5 tuổi, biểu hiện rõ rệt hơn đó là trẻ cãi lời cha mẹ.

Lớn hơn nữa có khi trẻ phản ứng mạnh mẽ như bỏ nhà đi, thoát ly khỏi gia đình……

Vì sao trẻ lại có những sự thay đổi này? Vì sao trẻ bướng? Câu hỏi rất nhiều cha mẹ đặt ra khi phải đối diện với việc con cái không nghe lời. Nhưng đừng lựa chọn sự bất lực vì tất cả đều có nguyên do. Khi chúng ta tìm ra được nguyên nhân và hiểu vì sao con mình lại như vậy, bố mẹ sẽ tìm được cách giải quyết vấn đề và cùng con phát triển tốt hơn.

Theo các chuyên gia tâm lí thì thái độ ngang bướng ở trẻ em chỉ là hiện tượng tự nhiên của con người một khi muốn tự rèn luyện ý chị tự lập và thể hiện cá tính. Hành vi bướng bỉnh và chống đối của trẻ ở mỗi giai đoạn từ ấu thơ đến tuổi niên thiếu là hoàn toàn bình thường. Đây cũng là cách để trẻ thể hiện ý kiến, suy nghĩ, nhu cầu hay mơ ước riêng tư của trẻ và nó giúp trẻ lớn khôn, có cá tính riêng.

Trẻ nói "không" đầu tiên đó là dấu hiệu đáng mừng - vì đó là khi trẻ đang khẳng định cái tôi, chính kiến riêng của bản thân mình, có lựa chọn độc lập và nó là một khả năng rất quan trọng trong việc tiếp thu kiến thức. Khi con nói "Không" bạn nên khơi gợi, khuyến khíc con mạnh dạn nói lên nhận định, ý kiến của mình.

Ví dụ khi mẹ nói với trẻ là ăn cơm xong con cất bát đi cho mẹ. Trẻ nói "Không, con không thích". Khi đó mẹ có thể dừng việc đang làm, kéo trẻ lại gần và hỏi han âu yếm "con trai, vì sao con lại không thích giúp mẹ cất bát?". Sau đó việc của mẹ là lắng nghe con và tìm sự giải thích hợp lí để trò chuyện cùng con mà thôi.

Tuy nhiên có 2 nguyên nhân khác dẫn đến việc trẻ bướng bình là: tâm lý và sinh ly.

• Do tâm lí: khi trẻ bị thiếu hụt tình cảm vì ít được cha mẹ quan tâm hoặc cha mẹ hay đánh mắng trẻ, trẻ bị người khác cư xử khắc nghiệt. Sự bướng bỉnh của trẻ là do trẻ đang muốn tìm kiếm sự chú ý với cha mẹ.

-> Nếu cha mẹ hay nói với con rằng "Con mà không nghe lời thì cứ liệu hồn đấy nhé" lập tức trẻ sẽ hình thành phản xạ muốn được đầu với cha mẹ để xem cha mẹ sẽ làm gì mình.

-> Cha mẹ, ông bà quá nuông chiều bé cũng làm bé nảy sinh tính mè nheo, bướng bỉnh để được chiều theo ý.

• Do sinh lý, liên quan đến sức khoẻ thể chất của trẻ. Ví dụ bố mẹ để ý sẽ thấy khi trẻ mệt, ốm, trẻ thường có xu hướng mè nheo, bướng bỉnh hơn lúc bình thường rất nhiều.

Những điều cha mẹ cần tránh khi con cái bướng bỉnh:

• Đánh hay mắng con

• Chụp mũ con những từ như: hư, xấu, đáng ghét, tồi tệ, đồ gây bực mình….

• Áp đặt con, vô tình xúc phạm con, nói những lời nặng nề. Dù cha mẹ có giận giữ đến mức nào thì cũng không có quyền xúc phạm đến nhân cách hay tính tình con cái.

Những điều cha mẹ nên làm:

• Khi cha mẹ nóng giận, hãy giải toả cơn nóng giận đó trước khi đổ lên đầu trẻ những lời mắng mỏ, xúc phạm. Cha mẹ có thể đứng lên, hít thở sâu 5 phút và tập trung suy nghĩ để bình tính lại. Khi đã có thể kìm hãm lại, khi đó cha mẹ hãy tiếp tục đối diện và trò chuyện với con.

• Khi con bướng bỉnh, cha mẹ hãy phân tích đúng sai chứ đừng dùng đến đòn roi để con khuất phục lúc đó. Mình luôn nghĩ rằng việc đánh con là chứng minh cho việc mình đã hoàn toàn bất lực khi dạy dỗ con cái. Trong quá trình nuôi dạy con, mình cũng đã không ít lần đánh bé lớn vì bé là con trai và khá bướng bỉnh. Nhưng sau khi đọc và tìm hiểu về các tài liệu nuôi dạy con mình thực sự hối hận. Việc đánh con có thể sẽ ảnh hưởng sâu sắc đến tâm lí và tính cách trẻ.

• Khi trẻ làm sai, cha mẹ nên giải quyết riêng với con như đưa con vào phòng riêng. Không nên giải quyết khi bên cạnh trẻ có các bạn khác, có hàng xóm hay khi trẻ đang ở nơi công cộng. Việc xử phạt trẻ ở nơi đông người sẽ làm trẻ bị xấu hổ, tự ti dẫn đến hành vi nổi loạn.

• Cha mẹ có thể đưa ra những hình phạt cho con như không đi công viên, nhà sách, không được mua kem, mua bánh…

• Cha mẹ dành cho trẻ tình yêu thương mỗi ngày, chia sẻ, trò chuyện giúp chị gần gũi với cha mẹ hơn

• Cha mẹ cho con cơ hội được nói, được giải thích cho hành động của mình

• Cha mẹ nói lời xin lỗi với trẻ nếu cha mẹ đã mắng con bằng những lời nặng nề khi giận giữ. Lời xin lỗi thành tâm của cha mẹ sẽ an ủi trẻ rất nhiều, xoa dịu trẻ đồng thời giúp trẻ học thêm bài học "biết xin lỗi" và giúp trẻ tự tin hơn. Ví dụ cha mẹ có thể nói " Vừa nãy mẹ mắng con to quá, chắc con mẹ giận mẹ lắm. Mẹ quá lời rồi, mẹ hối hận lắm. Mẹ xin lỗi con trai mẹ nhé"…

• Khi cha mẹ muốn bé làm điều gì, hãy đưa ra thông điệp đơn giản, nhẹ nhàng, có giải thích cụ thể. Ví dụ như thay vì chỉ nói với con là "Ăn nhanh lên con" thì cha mẹ có thể nói là "Con trai mà ăn nhanh ăn nhiều thì sẽ khoẻ như siêu nhân người nhện luôn. Người nhện hay ăn 2 bát cơm đầy với thịt đấy" hoặc chia sẻ với con về mẹ "Con ơi, con ăn nhanh nhé để mẹ dọn dẹp rồi mẹ và con sẽ có thêm thời gian đọc sách, học tiếng Anh, chơi trò chơi này. Con ăn chậm thì chút nữa mẹ dọn dẹp xong sẽ mệt lắm, không muốn làm j đâu"….

3 phút dạy trẻ bướng bỉnh:

• Chấm dứt ngay hành vi bướng: 1 phút

• Giải thích đúng sai: 1 phút

• Tỏ thái độ yêu thương trẻ: 1 phút

Mỗi khi ra mệnh lệnh cha mẹ nên cho con thời gian chuẩn bị và lời giải thích vì sao cha mẹ muốn con làm vậy.

Ví dụ khi con đang đọc truyện cha mẹ có thể nói " Con có 5 phút để đọc phần còn lại nhé, sau đó nhà mình sẽ tắt đèn đi ngủ để mai đi học con nhé" hay " Con xem tivi thêm 5p rồi tắt để đi ăn cơm đấy nhé. Vừa xem tivi vừa ăn cơm sẽ bị đau bụng và phải đi bác sĩ khám đó". Hay khi trẻ nghịch đồ sắc nhọn cha mẹ có thể nói "Con ơi, con cất cái que đó đi, nó có thể làm con đau, chảy máu giống bạn Báo Hồng trong tivi hôm trước ấy"…

Khi trẻ quá bướng, cha mẹ cũng nên tỏ thái độ thản nhiên tự chủ. Cha mẹ càng bực dọc, trẻ càng muốn làm tới cùng để xem sau đó sẽ như thế nào. Ví dụ như khi trẻ đòi bằng được một món đồ chơi khi đi siêu thị, cha mẹ giải thích cho trẻ không được thì cứ lờ trẻ đi. Bản thân trẻ ở một môi trường không phải ở nhà cũng sẽ không dám làm quá.

Cha mẹ phải biết dứt khoát khi cần và không thoả hiệp với trẻ nếu trẻ đòi hỏi quá đáng. Chằng hạn khi trẻ đòi sờ tay vào ổ điện, giải thích không được cha mẹ dứt khoát kéo con ra chỗ khác, nếu trẻ khóc có thể để kệ trẻ khóc rồi sau đó tiếp tục giải thích lại một lần nữa lí do vì sao con không nên làm thế.

*****

Làm cha mẹ, ai cũng muốn con mình dễ dạy nhưng nếu đứa trẻ bảo gì nghe đó, không có chính kiến thì thực sự tương lai trẻ cũng chưa chắc đã có gì đặc biệt. Bởi vậy thấy con bướng bỉnh cha mẹ thay vì lo lắng, trách móc con hãy tìm cách giáo dục, hướng dẫn sao cho trẻ phát triển đúng mực, trở thành những đứa trẻ độc lập, sáng tạo và có ích cho đời.

Mỗi khi tức giận vì con, cha mẹ hãy dành 5 phút đọc lại bức thư này, để bình tâm trở lại và không làm tổn thương tâm hồn con trẻ nhé. Bức thư được trích trong cuốn "Đắc nhân tâm" của Dale Carnegie:

"CHA ĐÃ QUÊN

Con trai yêu quý, con hãy nghe nhưng lời ân hận của cha đây. Cha đã lẻn vào phòng con khi con đang chìm vào giấc ngủ trẻ thơ. Nhìn kìa, một tay con đặt dưới gò má, những lọn tóc hung đẫm mồ hôi bám chặt vào vầng trán ẩm ướt. Chỉ cách đây vài phút thôi, khi cha ngồi trong phòng đọc sách và xem lại bài viết của mình, nỗi hối hận dâng ngập hồn cha. Và cha đã chạy đến phòng con để nói lời xin lỗi.

Con ơi, cha đã tức giận, quát mắng khi con cầm khăn lau mặt qua quýt trong lúc thay quần áo đi học, lúc con để đôi giày dơ bẩn hay thấy con vứt vật dụng lung tung trong nhà.

Cha luôn chăm chăm nhìn thấy toàn là lỗi lầm của con. Buổi sáng cha thấy con không ngăn nắp khi ngủ dậy,lại còn ăn uống vội vàng và lấy một lúc quá nhiều thức ăn vào đĩa. Vì chỉ nhìn thấy lỗi lầm nên khi con chào cha xin phép ra ngoài chơi, cha chỉ cau mày và trả lời cộc lốc không chút thiên cảm: "Hừm! liệu mà về sớm đấy!"

Buổi chiều, cha cũng tức giận với những sơ suất của con. Khi thấy đôi vớ cũa con rách, cha đã làm con phải mất mặt trước bạn bè khi lôi con về nhà. Con thật sự đã làm cha rất giận dữ vì đã không tiết kiệm, không chịu giữ gìn những món đồ mà cha đã phải vất vả làm việc dành dụm mua cho con.

Khi cha đang đọc báo, con rụt rè bước tới ngước nhìn cha với ánh mắt ngây thơ trong sáng, cha lại quát lên: "Mày muốn cái gì?". Và trái tim cha đã xúc động biết dường nào khi con chỉ im lặng chạy đến, vòng tay bé bỏng ôm cổ cha thật chặt với tất cả yêu thương trìu mến rồi lại chạy biến thật nhanh ra ngoài.

Con thương yêu!

Con có biết không, tờ báo đã rời khỏi tay cha trong yên lặng và một nỗi sợ lẫn đau xót ngẹn ngào xâm chiếm cõi lòng cha. Cha đã làm gì thế này? Cha đã biến mình thành một người cha suốt ngày chỉ xăm xoi tội lỗi của con mình. Một người cha chỉ toàn kiếm cái xấu của con mình để chê trách và đây là phần thưởng mà cha dành cho con như một đứa trẻ ư? Cha chỉ muốn con phải thế này thế nọ, cha chỉ muốn con phải cư xử như người lớn. Cha đã đo con bằng cây thước dành cho một người trưởng thành, bằng cả những năm tháng tuổi đời và sự trải nghiệm già dặn của cha.

Con yêu của cha!

Trong khi cha nhìn con bằng đôi mắt già cõi và muộn phiền, đầy thành kiến, soi mói ấy, cha chẳng thèm biết đến những cái tốt, điều hay và sự chân thành, hồn nhiên trong tư chất của con. Trái tim nhỏ bé của con nồng ấm và to lớn như ánh rạng đông đang tặng bao tia nắng ấm cho ngọn đồi bao la. Con đã hồn nhiên lao vào hôn chúc cha ngủ ngon mà không hề vướng bận việc cha đã la mắng con cả ngày và hằn học với con vì những lý do không chính đáng .

Con thương yêu!

Cha không thể đợi thêm nữa. Cha phải nhanh chóng bước đến bên con, quỳ xuống cạnh chiếc giường nhỏ bé và nhìn khuôn mặt thơ ngây của con trong giấc ngủ với một niềm ân hận vô cùng.

Có thể, con còn quá bé bỏng để hiểu nhưng cảm xúc đang tràn ngập lòng cha. Cha hứa với con, ngay từ giây phút này, cha sẽ trở lại là người cha đích thực và luôn biết trân trọng tình yêu của con ngay cả trong giây phút nóng giận bừng bừng. Cha sẽ là người bạn trung thành của con, sẽ đau khổ khi con gặp bất hạnh, sẽ cười vui khi con gặp may mắn sung sướng. Cha sẽ cắn chặt môi để không thốt ra những lời gắt gỏng mỗi khi con quỷ giận dữ trỗi dậy trong lòng cha. Cha sẽ tự bảo mình rằng con vẫn còn bé bỏng.

Ôi, hình như cha đã nhìn đứa con thơ dại của cha như nhìn một con người trưởng thành thật sự. Giờ đây, nhìn con cuộn mình trong chăn và mệt mỏi ngủ yên trên chiếc giường bé xíu, cha chợt nhận ra rằng con chỉ là một đứa trẻ thơ ngây. Sáng sáng, con vẫn nũng nịu trong vòng tay trìu mến của mẹ. Mái tóc tơ mềm mại của con còn vướng víu trên bờ vai mẹ, cần được che chở trong cảm giác được yêu thương. Vậy mà, Cha đã đòi hỏi ở con quá nhiều…"

Share:

Gửi Bình luận của bạn

Tin liên quan