Chất béo trans – kẻ thù của sức khỏe

Share:

 

Trans là gì và nó được tạo ra từ đâu?

Năm 1890, nhà hóa học người Pháp Paul Sabatier đã nghiên cứu ra các chất xúc tác kim loại có thể sử dụng để kết tủa các phản ứng hydro hóa. (Năm 1901, nhà hóa học người Đức Wilhelm Normann đã thử nghiệm các chất xúc tác hydro hóa và tạo thành công hydro hóa chất béo lỏng, tạo ra chất béo nửa rắn, gọi là chất béo chuyển hóa. Năm 1903, Normann đã nhận được bằng sáng chế và được các nhà sản xuất thực phẩm háo hức chấp nhận. Chất béo không bão hòa ra đời từ đó. Với ưu điểm là ổn định trong thời hạn dài và giá trị dinh dưỡng tương đương chất béo hòa tan. Các chất béo không bão hòa (trans) dần thay thế các sản phẩm có chứa chất béo chưa bão hòa bởi chúng dễ bị nhiễm khuẩn khi tiếp xúc với không khí và thời gian sử dụng ngắn hơn rất nhiều.

Thực phẩm chứa chất béo không bão hòa trans

Với ưu điểm có thời gian sử dụng lâu, chất béo trans được dùng để chế biến một hầu hết các loại thực phẩm ăn liền như:

Đồ nướng. Hầu hết các loại bánh, bánh quy, vỏ bánh và bánh quy có chứa shortening, thường được làm từ dầu thực vật được hydro hóa một phần.

Đồ ăn nhẹ. Khoai tây, ngô và bánh tortilla thường chứa chất béo chuyển hóa. Và trong khi bỏng ngô có thể là một món ăn lành mạnh, nhiều loại bỏng ngô đóng gói hoặc vi sóng sử dụng chất béo chuyển dạng để giúp nấu ăn hoặc hương vị bỏng ngô.

Đồ chiên. Các loại thực phẩm cần chiên trong thời gian dài như: khoai tây chiên, bánh rán và gà rán,  có thể chứa chất béo trans.

Các sản phẩm như bánh quy đóng hộp và cuộn quế, vỏ bánh pizza đông lạnh.

Creamer và bơ thực vật. Cà phê kem và bơ thực vật cũng có thể chứa các loại dầu thực vật được hydro hóa một phần.

Tác hại của chất béo trans

Theo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) thì dầu thực vật đã được hydro hóa một phần “không còn an toàn" và nên được loại bỏ khỏi sản xuất thực phẩm trong vài năm tới. Tuy nhiên, chất béo trans tự nhiên vẫn sẽ được tìm thấy trong một số loại thực phẩm.

Theo tổ chức Y tế Thế giới (WHO, trans fat làm tăng nguy cơ mỡ trong máu, đau tim và đột quỵ. WHO khuyến cáo người dân, chỉ tiêu thụ trans fat dưới 1% lượng calo cần thiết mỗi bữa ăn để phòng bệnh tim mạch. Nếu nhu cầu năng lượng của người trưởng thành là 2.000kcal mỗi ngày, thì trans fat nên dưới 20kcal (khoảng 2g). Các nhà nghiên cứu đều thống nhất rằng lượng trans fat cho phép ăn vào hằng ngày phải dưới 1% tổng năng lượng calo nhu cầu. Người bình thường, mỗi ngày cần 2.000 calo, như vậy tối đa là 20 calo từ trans fat tương đương với 2g (1g chất béo tạo ra gần 10 calo). Cũng theo đó, dù trans fat có nhiều tác hại, chúng ta nên ăn trong giới hạn cho phép, nhưng không nên loại bỏ ra khỏi thức ăn, vì có thể làm mất cân bằng dinh dưỡng “tự nhiên” theo nguyên lý “thức ăn tốt là phải có đủ lượng và đủ chất”.

Còn theo các bác sĩ thì chất béo chính là nguyên nhân gây ra 5 bệnh nguy hiểm tới sức khỏe cộng đồng bao gồm:

-           Làm tăng nguy cơ tim mạch do làm tăng cholessterol “xấu: LDL, làm giam cholesterol “tốt” HDL

-           Tăng nguy cơ mắc các bệnh béo phì, tiểu đường và gan nhiễm mỡ.

-           Làm phát triển bệnh Alzheimer.

-           Trans là một trong số những nguyên nhân gây vô sinh ở nữ giới

-           Và cuối cùng trans làm tăng nguy cơ ung thư vú và ung thư tiền liệt tuyến.

Sử dụng chất béo sao cho có lợi nhất

Trong sinh hoạt, các mẹ nên chọn các loại chất béo không no như (dầu hạt cải và dầu ô liu), và tránh các loại dầu chứa nhiều chất béo bão hòa (dầu dừa, dầu cọ). Nên ăn nhiều món hấp hoặc luộc thức ăn thay vì chiên, rán.

Không sử dụng các loại dầu chiên rán trong nhiệt độ cao và sử dụng lại dầu mỡ đã qua chiên rán.

Bổ sung những thực phẩm chứa chất béo tốt cho sức khỏe có nguồn gốc thiên nhiên như các loại quả, các loại hạt chứa dầu như (hạt hướng dương và bí ngô), quả ô liu và quả bơ. Sử dụng các thực phẩm từ sữa ít béo hoặc không béo, thịt nạc và thịt gia cầm đã bỏ da, ăn nhiều hải sản, thực phẩm chứa ít chất béo như ngũ cốc nguyên hạt, trái cây và rau quả.

Nên hạn chế ăn thực phẩm chế biến sẵn hay thực phẩm công nghiệp. Nên thường xuyên sử dụng thức ăn chế biến tại bếp gia đình bằng phương pháp nấu thông thường. Thực phẩm thiên nhiên như sữa, mỡ động vật có chứa một lượng nhỏ trans fat, tuy không đáng ngại nhưng nếu dùng thường xuyên vẫn có thể đưa dần dần một lượng trans fat lớn vào cơ thể. Vì vậy, về lâu dài, người tiêu dùng nên chọn loại sữa có chất béo thấp, thịt nạc thay cho thịt mỡ.        

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Share:

Gửi Bình luận của bạn

Tin liên quan