DẠY TRẺ HIỂU VÀ BIẾT BÀY TỎ CẢM XÚC KHI ƯƠNG BƯỚNG

Share:

Câu trả lời cho những biểu hiện bướng bỉnh của trẻ đều là: Trẻ chưa hiểu và biết cách bày tỏ cảm xúc cho cha mẹ.

Những nhà nghiên cứu về tâm lý trẻ nhỏ cho biết: Người lớn chúng ta khi gặp 1 tình huống khó khăn thường vò đầu bức tóc, đập tay lên bàn, nhưng rồi hẹn cafe và trò chuyện và cảm xúc được giải tỏa vì ai đó biết lắng nghe. 

Trẻ con cũng vậy, khi não bộ biết nhận thức (từ 12 tháng tuổi trở lên) thì trẻ trở nên lúng túng với nhiều cảm xúc do 1 số tình huống gây ra như: Không thuận ý bé, tự nhiên bị dật mình, tự nhiên không cho bé chơi, tự nhiên muốn nói mẹ cho xem thì lại bị mẹ bé đi chỗ khác...

TS. Tanya Byron, nhà chuyên nghiên cứu sóng não và tâm lý ở trẻ nhỏ. Cô cho biết: 1 ngày hàng loạt những tình huống khác nhau trong cuộc sống tạo ra hàng loạt các cảm xúc khác nhau lên não bộ của bé để bé giải quyết từ A-Z. Tưởng tượng trẻ như 1 ông chủ CEO vừa bước vào phòng làm việc là có cả sấp hồ sơ để kí và họp hành này nọ. Khác người lớn ở chỗ, trẻ không có những công cụ giúp trẻ bày tỏ cảm xúc. Đó là ngôn ngữ. Khi trẻ còn nhỏ, cảm xúc phát triển theo 1 hướng khác biệt và nhanh như não bộ, còn ngôn ngữ cũng phát triển nhưng chậm hơn. Đó cũng là 1 lí do giải thích trẻ hay biểu hiện tantrum như đập đầu, bức tóc, nằm lăn lên sàn khóc.

DẠY TRẺ HIỂU VÀ BIẾT BẢY TỎ CẢM XÚC LÀ GIẢI PHÁP "MƯA DẦN THẤM ĐẤT"

Không thể nào mong đợi "sáng hôm sau con tôi là 1 thiên tài", tất cả chúng ta nên hiểu: Tất cả trẻ em đều có não bộ của thiên tài, nhưng làm cách nào bạn giải mã những phần đó 1 cách chậm rãi, nhưng thật "chất". "Cảm xúc" là một trong những cái "chất" mà tôi muốn đề cập. Ngày nay, chúng ta sống trong xã hội với nhiều tình huống khác nhau. Nhưng, có người sau 1 ngày mệt nhoài với hàng tá công việc "chưa đâu vào đâu", thậm chí mang cả về nhà, đem cả cảm xúc về luôn cho vợ con. Nhưng cũng có những người họ luôn thoải mái, nhẹ nhàng và luôn kết thúc công viêc sau cánh cửa phòng làm việc và cảm xúc họ dành cho gia đình là sự yêu thương và chăm sóc. Các bạn đổ xô tìm 1 cuốn sách dạy cách quản lý thời gian hoặc tìm 1 quyển sách quản lý công việc tốt hơn. Hàng ngàn quyển sách như vậy trên các kệ sách, nhưng không có quyển nào thực sự giúp bạn thoát khỏi tình huống. TẠI SAO?

Giải thích cho vấn đề này nằm ở: Không phải bạn quản lý thời gian kém; HOẶC tài quản lý bạn kém cỏi; HOẶC bạn có quá nhiều công việc. Tất cả đều không phải. CHÍNH CẢM XÚC làm bạn "trở nên người lạc lối". Bạn luôn không chấp nhận những điều khó khăn và đối mặt với nó trước, mà luôn tìm cách lẩn tránh và làm những việc linh tinh, đến khi đến deadline cũng phải học, phải làm. CẢM XÚC làm bạn trì trệ, làm bạn không phát huy được năng lực và không tìm thấy thoải mái được.

TRẺ CON CẦN NHẬN BIẾT VÀ HỌC CÁCH BÀY TỎ TỪ SỚM.

Bạn muốn biết "bí mật" của người thành công là họ biết cách cho cảm xúc họ ra đúng lúc và đúng nơi. 

Càng sớm biết cách này, thì càng gia tăng tỷ lệ sống hạnh phúc của các bé sau này.

PHƯƠNG PHÁP SỬ DỤNG: Hình ảnh diễn đạt và lời nói là hướng dẫn cảm xúc. 

Khi nghiên cứu về não bộ, tôi nhận ra trẻ học không bằng lời nói mà chính là hình ảnh chấp vá và chọn lọc, đều này đúng với những bằng chứng khoa học về não bộ hiện nay. 

Tôi dạy trẻ:

Khi con giận, thay vì bức tóc bức tai, đâp đầu thì hãy cho mẹ biết con giận bằng lời nói: CON ĐANG GIẬN

Thực tế, trẻ con dưới 5 tuổi không hiểu câu nói của bạn. Bạn hãy làm như thế này (SỬ DỤNG THẺ HÌNH ĐÍNH KÈM BÀI VIẾT, CẮT RA VÀ CÙNG CHƠI VỚI BÉ NHƯ 1 HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI HẰNG NGÀY):

1. Hãy giúp trẻ hiểu giận sẽ như thế nào, hình ảnh nào mà trẻ cần nhớ. Tôi thường khuyên cha mẹ dùng khuôn mặt cảm xúc khác nhau trong các trò chơi cùng trẻ. Xem hình đính kèm bài viết.

2. Sau đó, kết nối hình ảnh đó với lời nói bày tỏ. VD, "con giận", "con ghét"

3. Luôn giúp trẻ nhận ra cảm xúc trong đời sống hằng ngày. Ví dụ, khi xem tivi hoặc đọc sách, có xuất hiện khuôn mặt giận dữ thì hãy hỏi "họ có cảm xúc gì bây giờ ?" 

4. Khi trẻ có những biểu hiện cảm xúc, bạn hãy nhắc trẻ cách bày tỏ bằng lời nói. VD, con đang giận, con phải nói như thế nào để mẹ hiểu nào, tại sao con lại nằm lăn ra đó mà khóc. Thời gian đầu sẽ khó khăn , nhưng trẻ sớm nhận ra cách bày tỏ đó là cách đúng để được mẹ chia sẽ.

LỢI ÍCH CỦA BÀY TỎ CẢM XÚC BẰNG LỜI NÓI

1. Giảm được các biểu hiện vô nghĩa thuộc về bản năng (bức tóc, đập đầu, la hét...). Quá nhiều biểu hiện vô nghĩa sẽ làm bé mệt và trở nên càng ương bướng và khó nghe lời.

2. Bày tỏ cho cha mẹ biết đúng cảm xúc của trẻ. Điều này, giúp bạn dễ trò chuyện và bày tỏ tâm sự. 

3. Khi lớn, trẻ không bày tỏ cảm xúc theo bản năng, mà bày tỏ cảm xúc theo suy nghĩ. Thêm 1 lần suy nghĩ thì hành động của bé sẽ đúng đắn hơn.

4. Những nghiên cứu hiện tại cho thấy, trẻ học được cách bày tỏ cảm xúc tốt lúc nhỏ sẽ bớt các vấn đề tâm lý và chịu lắng nghe hơn.

Bài viết tổng hợp từ bác sĩ Anh Nguyễn - tác giả sách "Làm mẹ không áp lực"

Share:

Gửi Bình luận của bạn

Tin liên quan