KHÁNG SINH CÓ GÂY TIÊU CHẢY?

Share:

Câu hỏi:

Em nghe nói uống kháng sinh có thể gây tiêu chảy cho bé, điều này có đúng không ạ? Có nên cho bé chích kháng sinh để tránh tác dụng phụ lên đường tiêu hoá so với kháng sinh uống hay không?

Có thể làm gì để phòng ngừa tác dụng phụ này không bác sĩ ơi?

Trả lời:

Kháng sinh có thể gây tiêu chảy cho trẻ đây là một sự thật và là một trong những tác dụng phụ thường gặp của việc sử dụng kháng sinh, có thể ghi nhận trong gần 1/3 các trường hợp sử dụng kháng sinh trong và ngoài bệnh viện.

Trong Y khoa, người ta gọi đó là Antibiotic - associated diarrhoea - Bệnh tiêu chảy có liên quan đến kháng sinh.

Tình trạng này xảy ra là do kháng sinh có tác dụng diệt vi khuẩn và khi được tiêu thụ vào người, có thể tiêu diệt luôn cả các vi khuẩn tốt trong đường ruột của bệnh nhân, gây mất cân bằng hệ vi sinh tự nhiên, làm cho các loại vi khuẩn xấu trở nên chiếm ưu thế trong đường ruột, vì vậy gây tình trạng tiêu phân lỏng sau khi tiêu thụ kháng sinh.

Tình trạng này có thể xảy ra ngay sau những liều đầu kháng sinh, nhưng cũng có thể xảy ra vài tuần hoặc thậm chí vài tháng sau khi người bệnh đã hoàn tất một liệu trình điều trị kháng sinh.

Đa số các trường hợp tiêu chảy liên quan đến kháng sinh là những tình trạng lành tính, chỉ kéo dài khoảng vài ngày rồi tự hết, nhất là sau khi ngưng hoàn toàn kháng sinh sử dụng. Tuy nhiên ở một số trường hợp xui xẻo, hoặc một số trường hợp ở bệnh nhân có nguy cơ cao, như các bệnh nhân bị những bệnh mãn tính lâu dài, gây suy giảm miễn dịch…tình trạng này có thể xảy ra nghiêm trọng, thành viêm ruột do độc chất từ vi khuẩn độc hại Clostridium difficile gây ra và có thể cần phải điều trị kháng sinh đặc hiệu, cũng như có thể gây các biến chứng nguy hiểm như mất nước, rối loạn điện giải nặng hoặc hoại tử ruột, thủng ruột cần phẫu thuật…nguy hiểm đến tính mạng của bệnh nhân.

Một số người nghĩ rằng, việc chích kháng sinh có thể giúp giảm nguy cơ tiêu chảy do kháng sinh ở trẻ, vì kháng sinh không đi qua đường tiêu hoá để có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hệ vi sinh đường ruột. Tuy  nhiên điều này không đúng. Việc sử dụng kháng sinh, dù là ở đường uống, hay tiêm bắp, tiêm tĩnh mạch, đều mang nguy cơ gây tiêu chảy. Gần như tất cả các loại kháng sinh, dù được tiêu thụ ở hình thức nào, đều có thể gây tiêu chảy cả.

Để phòng ngừa tình trạng này, điều cần làm đầu tiên, là chỉ sử dụng kháng sinh khi cần, đúng liều, đúng chỉ định, tránh sử dụng kháng sinh một cách tràn lan.

Khi thật sự cần thiết phải sử dụng kháng sinh để điều trị bệnh, nên đọc kĩ hướng dẫn, sử dụng đúng liều lượng và số ngày được kê toa, cũng như theo dõi những triệu chứng của người bệnh.

Nếu khi đang sử dụng kháng sinh, bệnh nhân bỗng dưng tiêu lỏng nước nhiều lần, nên lập tức ngưng kháng sinh sử dụng, gặp bác sĩ để tái khám và để quyết định có nên tiếp tục sử dụng loại kháng sinh đang sử dụng hay không.

Hiện nay, các bằng chứng nghiên cứu cho thấy, việc sử dụng các Probiotics dòng Lactobacillus rhamnosus GG hoặc dòng Saccharomyces boulardii song song với việc sử dụng kháng sinh, có tác dụng phòng ngừa tốt, giảm thiểu được đáng kể nguy cơ bị tiêu chảy liên quan đến kháng sinh ở trẻ em. Các dòng Probiotics khác như Bacillus hoặc các dòng vi khuẩn tốt từ lên men sữa (sữa chua hoặc Kefir), đều cho thấy không có hiệu quả bảo vệ giảm nguy cơ tiêu chảy do kháng sinh, vì vậy không được khuyến cáo sử dụng.

Hiện nay việc sử dụng Probiotics  khi sử dụng kháng sinh vẫn chưa được khuyến cáo sử dụng thường quy và nên được quyết định bởi bác sĩ, dựa trên từng bệnh cảnh và từng trường hợp bệnh nhân riêng biệt.

Vì vậy điều quan trọng cần ghi nhớ là nên sử dụng kháng sinh một cách hợp lý, khi cần thiết, đúng liều, đúng số ngày cần điều trị.

Nguồn: Sách "Chat với bác sĩ" của bác sĩ "Trần Thị Huyên Thảo"

Share:

Gửi Bình luận của bạn

Tin liên quan