LÀM SAO HIỂU CON HƠN

Share:

Tự nhiên bé khóc!

Có lúc bé ăn vạ và không tài nào vỗ được!

Có lúc bé mè nheo và bám mẹ, không chịu ai bế bồng thay mẹ!

Bé luôn giơ tay đánh ai đó khi không hài lòng

Bé ném đồ khi không muốn làm gì đó

...

Luôn có những vấn đề xảy ra trong cách hiểu và giao tiếp giữa mẹ và bé trong hành trình làm mẹ. Điều băn khoăn "lớn" trong cha mẹ "Liệu những hành vi này có theo bé và là một phần trong tính cách của bé sau này!"

TÍNH KHÍ TRẺ CON 

Điều gì tạo nên "những biểu hiện thái quá" của 1 đứa trẻ trong 1 hành động nào đó?

Đó chính là "nhu cầu" để được giao tiếp. Trẻ có xu hướng hiểu hành động trước, nhưng ngôn ngữ để biểu đạt hành động lại đến sau. Có nghĩa là "Trẻ muốn nói cho bạn biết điều gì, nhưng trẻ chưa có công cụ để diễn đạt nó theo ABC". 

Việc đáp ứng hành vi để thể hiện hành động làm sao cho cha mẹ hiểu sẽ vô tình tạo nên những "tính khí bất thường". Hay nói cách khác, bé sẽ học lập lại những tính khí này, để cố gây chú ý và cố giao tiếp với bạn. 

Ví dụ, bình thường bạn ít hiểu ý bé nói gì, muốn gì và chỉ ừ, ạ cho qua chuyện, nhưng khi bé gào khóc thì lại được điều bé muốn quá nhanh và dễ dàng. Thích nghi với tình huống này, trẻ vô tình gắn kết 1 loại ngôn ngữ mới "gào thét" để giao tiếp với bạn. Dĩ nhiên, mục đích giao tiếp của bé được đáp ứng, không lí nào bé không dùng "ngôn ngữ tạm này" cho những lần sau. Thậm chí, khi bé mệt mỏi, cần bạn ôm ấp cũng dùng luôn "ngôn ngữ này" cho nhanh.

LIỆU NHỮNG TÍNH KHÍ NÀY CÓ LÀ 1 PHẦN CỦA TÍNH CÁCH BÉ SAU NÀY?

Có 2 điều bất lợi mà chúng ta có thể nhìn thấy hiện tại:

*Trẻ sẽ không nổ lực cố gắng để học cách điều chỉnh hành vi tốt đến khi 10 tuổi. Trong thời điểm này, bé sẽ hơi bướng bỉnh và chưa biết cách diễn đạt tốt ý muốn, mặc dù có thể ngôn ngữ trẻ đã được cải thiện.

*Gia tăng áp lực lên người mẹ hoặc người chăm sóc bé vì sẽ có rất nhiều lần bạn không hiểu bé và dĩ nhiên bé cũng chưa học được cách diễn đạt tốt để bạn hiểu.

Về lâu dài, có 1 giai đoạn quan trọng trước 5 tuổi là lúc bé cần trải nghiệm nhiều cảm xúc khác nhau để học cách điều chỉnh cho đúng ở mỗi tình huống. Thiếu tương tác và hiểu trong giao tiếp giữa bé và cha mẹ có thể liên quan đến cách bé thể hiện cảm xúc, điều làm ảnh hưởng quan trọng cho các giai đoạn phát triển tâm sinh lý sau này của trẻ

LÀM SAO GIAO TIẾP ĐỂ TRẺ HIỂU

Trung tâm Giáo dục ngôn ngữ trẻ nhỏ Hanen, Mỹ hướng dẫn cho cha mẹ giao tiếp tốt với bé về luật 3 chữ N (Nhìn - Ngừng lại - Nghe). 

Nhìn: Cha mẹ học cách quan sát hành động của bé, để hướng bé cố dùng ngôn ngữ hoặc cử chỉ để giao tiếp.

Ví dụ, khi đọc sách cho bé, bạn muốn bé tập trung vào những trang sách. Tuy nhiên, hãy "nhìn & quan sát" bé chú ý điều gì, có thể điều bé chú ý là cách lật trang sách. Đừng bỏ qua cơ hội này, vì nghiên cứu gần đây cho thấy, chính những điều làm bé thấy thú vị và ngạc nhiên sẽ kích thích bé học hỏi. Thay vì tập trung bé vào trang sách, thì hãy chuyển theo sự chú ý của bé là khi lật trang, bạn vỗ vỗ lên trang sách và nói "lật trang mới nào". Bé sẽ lập lại quy trình của bạn và đòi lật trang sách như bạn. Đó chính là quy trình của giao tiếp giữa bạn và bé. 

Ngừng lại: Đừng chỉ làm hết mọi thứ, mà hãy tạm ngừng lại 1 tí để tạo cơ hội cho bé giao tiếp với bạn.

Ví dụ: Khi có tiếng chuông cửa hoặc nghe tiếng chó sủa, bạn hãy "ngừng hành động chạy ra mở cửa" lại 1 tí và để bé có cơ hội gọi bạn. hoặc nếu bé không chú ý, bạn có thể gợi ý: "Có tiếng chuông kìa con", trẻ sẽ quay lại và nói để thông báo cho bạn biết "có ai bên ngoài đó bố".

Đây chỉ là 1 tình huống giả định để cho bạn biết, cần tạo 1 thời gian để trẻ suy nghĩ và lựa chọn cách ứng xử với tình huống đó, và kế đến là bạn dạy bé ngôn ngữ nào dùng trong tình huống này. Đó là cả 1 quy trình để 2 mẹ con hiểu nhau.

Nghe: Bạn được khuyên là nên chịu lắng nghe và đoán điều bé cố nói với bạn.

Trước 1 tuổi trẻ rất thích bạn nhại lại câu nói của bé.

Nhưng sau 1 tuổi, cố đoán chính xác và nói đúng từ cho bé nghe để bé sửa lại phát âm cho đúng.

BOTTOM LINE

Một điều mà mọi đứa trẻ cần là sự quan tâm, lắng nghe và tạo không gian tốt để trẻ tự do học hỏi và phát triển. Đừng cố vội trả lời hời hợt hoặc phớt lờ những cử chỉ muốn giao tiếp của trẻ, hãy lắng nghe, quan sát và tạo khoảng dừng cho tư duy của trẻ phát triển.

Nguồn: FB bác sĩ Anh Nguyễn - tác giả sách "Làm mẹ không áp lực"

Share:

Gửi Bình luận của bạn

Tin liên quan