MỘT VÀI NÉT VỀ SỐT DENGUE - SỐT XUẤT HUYẾT DENGUE

Share:

Sốt Dengue là một bệnh lý giống cúm nặng nề có thể xuất hiện ở cả trẻ em và người lớn

I. Chẩn đoán và phân loại mức độ nặng sốt Dengue

- Sốt Dengue (Dengue fever)

- Sốt Dengue + các dấu hiệu cảnh báo (warning signs)

- Sốt Dengue nặng (severe Dengue)

1. Sốt Dengue:

a. Sốt Dengue được nghĩ tới (probable dengue) khi người bệnh đang sinh sống tại hoặc đi du lịch tới vùng có dịch bệnh sốt Dengue thì xuất hiện SỐT cao (có thể lên tới 40 độ C). Người bệnh phải có SỐT và ít nhất hai trong số các tiêu chuẩn sau:

- Đau đầu nhiều, đau phía sau hai mắt

- Đau cơ và khớp

- Buồn nôn, nôn

- Sưng hạch bạch huyết hoặc phát ban (hay còn gọi là các chấm xuất huyết nhỏ) trên da

- Nghiệm pháp dây thắt dương tính

- Bất cứ dấu hiệu cảnh báo nào

• Các triệu chứng thường kéo dài 2 - 7 ngày kể từ sau khởi phát hoặc sau khoảng thời gian ủ bệnh 4 - 10 ngày kể từ khi bị muỗi đốt

b. Chẩn đoán xác định sốt Dengue bằng xét nghiệm (Laboratory-comfirmed dengue): mức độ tin cậy theo thứ tự sau

- Phương pháp trực tiếp:

+ Phân lập được virus (virus isolation): Việt Nam chưa làm thường quy được

+ Xác định được bộ gen (Genome detection): Việt Nam chưa làm thường quy được

+ Xác định kháng nguyên (NS1): Dương tính và có giá trị trong vòng 2 ngày trước khởi phát và 4 ngày sau khởi phát triệu chứng

- Phương pháp gián tiếp

+ Huyết thanh chẩn đoán tìm kháng thể IgM (serology IgM): Dương tính và có giá trị kể từ ngày thứ 7 sau khởi phát

+ Huyết thanh chẩn đoán tìm kháng thể IgG (serology IgG): Dương tính và có giá trị kể từ ngày thứ 7 sau khởi phát. Tuy nhiên, bệnh nhân cũng có thể dương tính nhẹ từ trước khi bị sốt Dengue

2. Các dấu hiệu cảnh báo: xảy ra 3 - 7 ngày sau các triệu chứng đầu tiên cùng với nhiệt độ bắt đầu giảm xuống (dưới 38 độ C)

- Đau bụng

- Nôn dai dẳng

- Thở nhanh do tràn dịch màng phổi

- Chảy máu niêm mạc (chảy máu lợi hoặc chảy máu chân răng)

- Mệt nhọc

- Ngủ gà, thao thức

- Nôn máu

- Gan to > 2 cm

- Xét nghiệm máu có tăng hematocrit (HTC) cùng lúc với giảm nhanh số lượng tiểu cầu (platelet count/PTC)

• Cần theo dõi chặt chẽ và điều trị

3. Sốt Dengue nặng

a. Thoát huyết tương nặng có thể dẫn tới

- Sốc

- Tràn dịch màng phổi có suy hô hấp

b. Chảy máu nặng

- Chảy máu nội tạng

- Chảy máu não (nhất là khi có chấn thương đầu)

c. Tổn thương tạng nặng

- Tăng men gan: AST hoặc ALT ≥ 1000

- Viêm cơ tim và tổn thương các tạng khác

II. Tiếp cận điều trị sốt Dengue theo từng bước

1. Đánh giá tổng thể

a. Hỏi bệnh: bao gồm những thông tin về triệu chứng, tiền sử bệnh và tiền sử gia đình

b. Thăm khám lâm sàng: bao gồm đầy đủ các triệu chứng cơ năng và thực thể

c. Xét nghiệm: bao gồm các xét nghiệm thường quy và các xét nghiệm đặc hiệu đối với dengue

2. Chẩn đoán, đánh giá giai đoạn và mức độ nặng của bệnh (xem ở phần trên)

3. Định hướng điều trị

a. Điều trị tại nhà (nhóm A)

b. Điều trị tại bệnh viện (nhóm B)

c. Cấp cứu/Hồi sức (nhóm C)

4. Tiêu chuẩn nhóma. Tiêu chuẩn nhóm A

- Đáp ứng tiêu chuẩn sốt Dengue nhưng không có dấu hiệu cảnh báo và

+ Có thể uống được nước

+ Đi tiểu được ít nhất một lần mỗi 6 giờ

• Các xét nghiệm cần làm

+ Công thức máu toàn bộ (FBC)

+ Hematocrit (HCT)

b. Tiêu chuẩn nhóm B: bệnh nhân có đủ tiêu chuẩn chẩn đoán sốt Dengue đi kèm với ít nhất một trong số các tiêu chuẩn (1) và (2)

(1) Bệnh nhân có bất cứ đặc điểm nào sau đây

- Các tình trạng cùng tồn tại chẳng hạn như có thai, trẻ nhỏ, người cao tuổi, đái tháo đường, suy thận

- Hoàn cảnh xã hội chẳng hạn như sống một mình, cư trú xa bệnh viện

• Các xét nghiệm cần làm

+ Công thức máu toàn bộ (FBC)

+ Hematocrit (HCT)

(2) Có bất cứ dấu hiệu cảnh báo nào (xem ở phần trên)

• Các xét nghiệm cần làm

+ Công thức máu toàn bộ (FBC)

+ Hematocrit (HCT)

c. Tiêu chuẩn nhóm C: bệnh nhân có đủ tiêu chuẩn chẩn đoán sốt Dengue đi kèm với bất cứ đặc điểm nào sau đây

- Thoát huyết tương nặng đi kèm với sốc và/hoặc tràn dịch màng phổi có suy hô hấp

- Chảy máu nặng: chảy máu tiêu hóa (nôn máu), chảy máu tạng, chảy máu não…

- Tổn thương tạng nặng: viêm cơ tim

• Các xét nghiệm cần làm

+ Công thức máu toàn bộ (FBC)

+ Hematocrit (HCT)

+ Xét nghiệm chức năng các tạng khác

5. Tiêu chuẩn ra viện

- Lâm sàng

+ Không sốt trong vòng 48 giờ

+ Cải thiện tình trạng lâm sàng (toàn trạng tốt, ăn ngon miệng, tình trạng huyết động ổn định, số lượng nước tiểu tốt, không suy hô hấp)

- Xét nghiệm

+ Số lượng tiểu cầu có xu hướng gia tăng

+ Hematocrit (HTC) ổn định mà không cần truyền dịch

Share:

Gửi Bình luận của bạn

Tin liên quan