NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ PHƯƠNG PHÁP ĂN DẶM 3IN1

Share:

Trải qua những tháng đầu, không ít mẹ thở phào vì bé yêu của mình đã biết ngủ xuyên đêm và mẹ được nghỉ ngơi nhiều hơn. Các bé đã biết lẫy giỏi và dần dần biết trườn, biết ngồi. Khi gần chạm mốc 6 tháng là lúc bé yêu chuẩn bị cùng mẹ bước vào giai đoạn mới vô cùng thú vị trong đời: ăn dặm. Đây là hành trình mẹ và con cùng khám phá thế giới thông qua những thực phẩm mẹ giới thiệu cho bé hàng ngày. Nhiều mẹ thực sự căng thẳng vì đây cũng là giai đoạn có nhiều mẹ gặp trở ngại từ phía ông bà bé xung quanh vấn đề cho bé ăn gì, ăn như thế nào… 

Cũng như các bà mẹ trẻ khác, nhất là sinh con lần đầu, mẹ Bình An cũng rất bỡ ngỡ trước một rừng thông tin về ăn dặm với nhiều phương pháp khác nhau, với những ý kiến trái chiều và lợi hại của từng phương pháp. Hôm nay mẹ Bình An sẽ cùng các mẹ tìm hiểu về phương pháp ăn dặm 3in1, hiện đang được nhiều mẹ quan tâm để áp dụng cho con mình. Vậy phương pháp này có gì đặc biệt? 

1/ Sơ lược về ưu - nhược điểm của các phương pháp ăn dặm phổ biến hiện nay

3 phương pháp ăn dặm phổ biến nhất hiện nay ở Việt Nam là: ăn dặm truyền thống, ăn dặm bé chỉ huy (baby led weaning – BLW) và ăn dặm kiểu Nhật. Từ các phương pháp này, ăn dặm 3in1 ra đời, là phương pháp ăn dặm kết hợp linh hoạt các yếu tố trên để giúp mẹ và bé trải  nghiệm thời gian ăn dặm vui vẻ, nhẹ nhàng và hiệu quả nhất. 

Mẹ Bình An xin giới thiệu tóm tắt sơ qua ưu điểm và nhược điểm của các phương pháp ăn dặm này:

Ăn dặm truyền thống 

Đặc trưng với việc đun lẫn bột/cháo với thịt cá, rau củ. Nhiều người có thể nghĩ ngay đến cảnh đến giờ ăn, ông bà bố mẹ cho em bé đi rong, bón ăn từng thìa. Em bé có lúc ăn ngoan, được người lớn vỗ tay cổ vũ nhiệt tình nhưng cũng có lúc không chịu ăn, khóc ngằn ngặt và bị người lớn nhồi ép dù bé nhả hết ra, vô cùng vất vả. Tiến trình đi dần từ cho con ăn bột, sau đó là cháo vỡ, đến cháo nguyên hạt, cơm nát và cơm nguyên hạt như người lớn. Thường thì ăn dặm truyền thống kéo dài từ khi bé được 6 tháng đến lúc 2 tuổi. 

Phương pháp này giúp bé có đủ 4 nhóm chất dinh dưỡng: chất bột, chất béo, đạm và chất xơ, cũng không mất nhiều thời gian chuẩn bị của mẹ. Tuy nhiên, nếu mẹ không tăng độ thô của thức ăn vào thời điểm thích hợp, kĩ năng xử lý đồ ăn của con sẽ phát triển chậm.

Ăn dặm BLW

Đặc trưng với việc cho bé ăn thô ngay từ đầu, phổ biến ở châu Âu và châu Mỹ. Cảnh mẹ có thể tưởng tượng là: bé được tự chọn những gì mình muốn ăn trên đĩa, tự bốc nhón và ngồi ăn cùng gia đình, rất tự giác và tập trung. Tuy nhiên, sau mỗi bữa ăn sẽ là một bãi chiến trường nhỏ của con đợi mẹ dọn dẹp. 

Phương pháp này rèn cho trẻ kĩ năng bốc nhón, nhai nuốt, xử lý thức ăn rất sớm, cảm nhận được hương vi riêng của từng thực phẩm và tiết kiệm thời gian chuẩn bị của mẹ.

Ăn dặm kiểu Nhật: 

Có thể nói đây là phương pháp cầu kì nhất, tốn nhiều thời gian của mẹ nhất. Có thể hiểu được vì các bà mẹ Nhật thường nghỉ làm ở nhà chăm sóc con cái nên có nhiều thời gian để chuẩn bị bữa ăn cho con theo phương pháp này. Các món tinh bột, rau củ, thịt cá được chế biến riêng, đựng vào đĩa riêng bát riêng, không trộn lẫn vào nhau như ăn dặm truyền thống. 

Tuy tốn thời gian nhưng ăn dặm kiểu Nhật rất được lòng các bà mẹ Việt vì con có thể cảm nhận mùi vị thức ăn riêng biệt, ăn thô sớm, con được rèn cách ăn nghiêm chỉnh trong ghế chứ không đi rong, không ép con ăn khi con chán và không nêm gia vị vào đồ ăn của con sớm. 

Ăn dặm 3in1: 

Hai phương pháp ăn dặm kiểu Nhật và BLW trong những tháng đầu áp dụng thường khó khăn vì bé có thể chưa ăn và hấp thụ được nhiều, tăng cân chậm, trong khi những em bé ăn dặm truyền thống có xu hướng tăng cân nhiề hơn và mập mạp hơn. Tuy nhiên, lợi ích về lâu về dài của hai phương pháp này là không thể chối cãi, khi kĩ năng xử lý thức ăn của bé được rèn luyện tốt hơn, bé cũng hứng thú hơn với bữa ăn vì không bị ép và cũng được cảm nhận từng món riêng rẽ, từ đó mẹ sẽ biết bé thích ăn món nào, ghét món nào, thậm chí dị ứng với thực phẩm nào một cách rất dễ dàng. 

Dựa trên tinh thần và nguyên tắc của từng phương pháp trên, ăn dặm 3in 1 được sáng tạo bởi anh Hoàng Cường, một đầu bếp và chuyên gia trong lĩnh vực ăn dặm. Tùy theo hoàn cảnh gia đình cũng như từng bé, các mẹ có thể thay đổi và áp dụng linh hoạt, ví dụ như bữa nay ăn theo kiểu BLW, bữa mai đổi ăn dặm kiểu Nhật. 

Ăn dặm 3in1 chính là dựa trên tinh thần này để khuyến khích các mẹ bổ sung kiến thức và nuôi con thông thái, thay đổi tùy tình hình của con. Có bé hợp với ăn dặm kiểu Nhật hơn trong khi có bé lại hào hứng hơn với việc bốc nhón thức ăn thô của BLW. Hoặc các mẹ có thể chế biến theo kiểu truyền thống nhưng không nêm gia vị theo kiểu Nhật, và để ý đến việc tăng độ thô của thức ăn để bé hoàn thiện kĩ năng xử lý thức ăn….

2/ Đâu là phương pháp ăn dặm tốt nhất cho tất cả các em bé?

Câu trả lời là không có.

Vì mỗi em bé là một cá thể riêng biệt, với những đặc điểm khác nhau về tâm lý, khẩu vị, môi trường sống. Vì vậy không nên rập khuôn một phương pháp ăn dặm giống nhau cho các bé. 

Các mẹ là người gần gũi con mình nhất, quan sát kĩ nhất và hiểu bé nhất, vì vậy mẹ hãy quyết định phương pháp nào, hoặc một đặc điểm thích hợp và áp dụng cho con mình. Các mẹ có thể đọc tài liệu, sách báo, nghiên cứu khoa học, xem video, tham gia các hội nhóm, các khóa đào tạo làm mẹ… và chắt lọc những gì tốt nhất cho con, áp dụng linh hoạt cho từng bé. 

Thường nếu con không ăn nhiều, cha mẹ sẽ cáu gắt với con. Tuy nhiên, mẹ Bình An hy vọng chúng ta đều giữ được bình tĩnh vì con có thể cảm nhận được cơn giận của cha mẹ và bé cũng sẽ cảm thấy không thoải mái. 

3/ Lợi ích của phương pháp ăn dặm 3in1

Vì đây là sự kết hợp giữa ba phương pháp phổ biến nhất, 3in1 được các mẹ chú ý vì những lợi ích sau:

Thay đổi linh hoạt tùy theo tình hình sức khỏe, kĩ năng của bé. 

Nếu ăn dặm truyền thống thời kỳ đầu chỉ tập trung vào bột nấu lẫn rau củ, thịt cá, làm bé dễ ngán và không cảm nhận được hương vị đặc trưng của từng loại thực phẩm, mẹ có thể đổi bữa cho bé xen kẽ , luân phiên với BLW và ăn dặm kiểu Nhật để bé hào hứng hơn và rèn thêm kĩ năng cầm nắm thức ăn cho bé.

Tiết kiệm thời gian cho mẹ so với ăn dặm kiểu Nhật hoàn toàn. 

Mẹ có thể cho bé ăn dặm truyền thống hoặc BLW trong những ngày đi làm trong tuần. Vào cuối tuần khi mẹ có nhiều thời gian hơn, mẹ có thể chế biến các món cầu kỳ hơn cho bé theo ăn dặm kiểu Nhật

Giảm nguy cơ béo phì, thừa cân

Các em bé ăn dặm kiểu truyền thống thường được bón thìa, chỉ tiêu một bữa luôn khá nhiều so với dạ dày của em bé, chỉ tiêu luôn là “một đĩa bột” hoặc “ăn hết bát cháo này” hoặc ăn kết hợp với đi rong, xem TV, iPad…. Vì vậy, khi kết hợp các phương pháp ăn dặm BLW, ăn dặm kiểu Nhật, cha mẹ vẫn có thể bón bột nhưng cũng học được cách tôn trọng dạ dày của trẻ, không nhồi ép thức ăn, cho con ăn tập trung theo tinh thần của hai kiểu ăn dặm trên. 

Em bé phát triển được kĩ năng ăn uống cần thiết

Ăn dặm kiểu Nhật và BLW đều hướng trẻ đến việc ăn tự giác, độc lập, tập trung trong ghế của mình. Vậy vào thời điểm em bé có thể ngồi vững, mẹ hãy giới thiệu cho em bé những bữa ăn kiểu Nhật hoặc BLW để em có thể rèn luyện kĩ năng xử lý thức ăn, tự cầm nắm rau củ thức ăn, tự xúc ăn như người lớn. Các bữa ăn và cách ăn được thay đổi, chắc chắn bé sẽ hào hứng hơn và sẽ phát triển hơn các kĩ năng ăn uống.

Giảm áp lực mà mẹ có thể gặp phải từ phía ông bà bé 

Khi tiến hành cho con ăn dặm kiểu Nhật và BLW, không ít mẹ đã vấp phải sự phản đối từ phía ông bà bé vì thấy bé chậm lên cân và tiêu thụ được ít thức ăn hơn “con nhà hàng xóm”. Với phương pháp 3in1, mẹ vẫn có thể để bé ăn dặm truyền thống kết hợp mà vẫn giúp con có kĩ năng nhai và xử lý thức ăn như phương pháp BLW nhờ các bữa đan xen.

4/ Khi nào nên cho bé ăn dặm theo phương pháp 3in1

Theo Tổ chức y tế thế giới WHO, các em bé nên được uống sữa mẹ hoặc sữa công thức hoàn toàn trong 6 tháng đầu và chỉ nên bắt đầu ăn dặm sau 180 ngày (6 tháng) để tránh các nguy cơ về nhiễm độc, dị ứng thực phẩm, tránh tạo nên gánh nặng cho hệ tiêu hóa của bé khi nó chưa phát triển hoàn thiện. 

Thực tế, phương pháp BLW còn có thể “giãn” thời gian bắt đầu cho con, khi trên 6 tháng tuổi một chút, khi mẹ quan sát bé đã đủ điều kiện như: ngồi vững, giữ thăng bằng tốt đầu và cổ, có thể cầm nắm thức ăn và cho chính xác vào miệng…. Đối với ăn dặm kiểu Nhật, đồ ăn bắt đầu từ rất loãng đến đặc dần, từ nghiền nhuyễn nhỏ mịn đến thô dần, mẹ có thể giới thiệu sớm hơn một chút nhưng cũng nên đợi ít nhất là trên 5 tháng nhé.

5/ Độ thô của thức ăn qua từng thời kỳ của trẻ

Tháng đầu tiên

Thức ăn dặm nên ở dạng mịn, rây nhuyễn và loãng. Nếu nấu cháo thì tỷ lệ được đề nghị theo ăn dặm kiểu Nhật là 1:10 (1 gạo: 10 nước). Thịt cá rau củ cũng xay nhuyễn và rây mịn.

Mẹ có thể giới thiệu thêm cho bé một số củ quả hấp/luộc (cà rốt, khoai tây, khoai lang, củ cải đường, bí xanh, bông cải xanh, khoai môn, khoai sọ), các loại quả chín mềm (chuối, bơ, xoài, lê, đu đủ)… để bổ sung vitamin nếu bé đã ngồi vững và có thể bỏ chính xác đồ ăn vào miệng, còn nếu bé chưa thể tự bỏ đồ ăn vào miệng thì mẹ hãy nghiền ra cho bé nhé. Ngoài ra bé có thể ăn phô mai tươi, đậu hũ, cá trắng để tăng thêm chất đạm. 

Thời điểm này các bé có thể chưa mọc răng nhưng nướu (lợi) của bé đã có độ cứng thích hợp để xử lý thức ăn thô theo phương pháp BLW, vì vậy các mẹ đừng lo con không có răng thì không nhai được nhé.

Từ 7 tháng - hết 9 tháng tuổi

Thức ăn nên chuyển sang dạng cháo đặc hơn một chút, thịt cá cũng xay nhưng không cần rây. 

Các mẹ có thể luyện thêm cho con tập bốc, tập nhai (đây là thời gian tốt nhất để phản xạ nhai của bé được phát triển) bằng các loại rau củ quả luộc như phương pháp BLW đề nghị. Hoa quả có thể cắt lát, mẹ có thể cho bé tập ăn ngô ngọt. 

Từ 10 tháng – tròn 1 tuổi

Các mẹ có thể cho con ăn cơm nát, thịt cá nát (đồ nấu chín rồi cà nát bằng muỗng)

Rau củ thì có thể cắt nhỏ, lát mỏng. 

Sau khi tròn 1 tuổi, bé có thể chuyển dần sang cơm hạt dẻo bình thường với thịt cá xé hoặc cắt nhỏ bằng thìa. 

Mẹ có thể thay đổi các bữa ăn cho đa dạng khẩu vị của bé như cháo, cơm, mì, bún để bé tiếp tục học cách xử lý thức ăn và có thể ăn như người lớn. 

Luôn tâm niệm, mỗi bữa ăn nên là một khoảng thời gian vui vẻ hạnh phúc của con khi được khám phá điều mới lạ, mẹ sẽ đỡ áp lực hơn, khiến việc ăn uống của bé nhẹ nhàng hơn. Mẹ Bình An hy vọng đồng hành với các mẹ trong quá trình nuôi dạy con, đặc biệt trong giai đoạn ăn dặm này để cùng con khám phá thế giới thực phẩm phong phú, để ăn uống mãi là niềm vui của bé yêu!

 

Share:

Gửi Bình luận của bạn

Tin liên quan