TÚP LỀU CỦA BÁC TOM

Share:

Túp lều của bác Tom là một câu chuyện ở 2 mức độ. Ở mức độ một chúng ta dõi theo cuộc đời của bác Tom và ba người chủ mà bác đã trải qua, và chúng ta thấy cách Tom đáp lại những khó khăn mà bác phải đối mặt bằng chính sự ân sủng của Thượng Đế. Ở một mức độ khác Beecher đã nhiều lần thể hiện cho ta thấy rằng những người nô lệ cũng là những con người thực thụ chứ không phải là tài sản, họ cũng có linh hồn, có cảm xúc và những mối quan hệ gia đình, và do đó, chế độ nô lệ là một điều khủng khiếp đối với con người cũng như với cả một quốc gia.

Câu chuyện mở đầu với tin tức rằng Tom sẽ bị bán đi. Chủ của ông, ông Shelby đang ngập trong nợ nần. Và Tom là một người nô lệ có kinh nghiệm, đáng tin cậy và có giá cao, đến nỗi việc bán Tom hầu như sẽ giúp ông Shelby thoát khỏi cảnh nợ nần. Nếu ông ta không bán Tom, ông ta sẽ mất tất cả. Mặc dù Tom đã hoàn toàn suy sụp bởi tin tức này, đặc biệt là ý nghĩ phải rời bỏ gia đình thân thương của mình, nhưng tuyệt nhiên anh không hề bỏ trốn khi có cơ hội, anh sẵn lòng bị đem bán để giúp đỡ người khác

Tuy nhiên, khoản nợ của ông Shelby vẫn chưa được trả hết, và những tên buôn nô lệ đã để mắt tới một đứa trẻ sáng sủa và đáng yêu đó là Harry con của Eliza, người hầu của vợ ông Shelby, ban đầu ông Shelby có vẻ lưỡng lự nhưng khi đang ngồi trên một đống nợ nần ông không còn sự lựa chọn nào khác. Eliza nghe tin này đã đem theo Hary trốn đi.

Câu chuyện lại tiếp tục rẽ theo hai hướng. Con đường của Eliza dẫn chúng ta đến với những người Quakers, những người cố gắng giúp những nô lệ bỏ trốn. Tom dẫn chúng ta đến với một ông chủ tốt bụng, ông St.Clare, sau khi anh cứu cô bé Eva con gái ông khỏi chết đuối. Ông St.Clare không thích chế độ nô lệ, nhưng ông cũng thấy nó là một vấn đề quá lớn và khắc nghiệt nếu phải chiến đấu với chúng. St.Clare quyết định giải phóng cho Tom để anh có thể đoàn tụ được với vợ con mình. Nhưng số phận nghiệt ngã lại một lần nữa giáng tai họa xuống đầu Tom khi ông St.Clare chết trước khi anh nhận được giấy tờ hợp pháp. Vợ ông, Marie, không có ác cảm với chế độ nô lệ nên hiển nhiên bà sẽ không tôn trọng kế hoạch của chồng. Bà bán ông cho một ông chủ tàn nhẫn, Simon Legree.

Một trong những khoảnh khắc mà tôi thấy cảm động nhất trong cuốn sách Túp lều của bác Tom  là khi Tom trên đường tới chỗ của Legree, và bắt đầu hát :

                                           Jerusalem, ngôi nhà hạnh phúc của tôi

                                           Cái tên yêu quý đối với tôi

                                           Tới khi nào nỗi buồn kia mới dứt ?

                                           Đến bao giờ tôi lại thấy niềm vui của Chúa

Các dàn hợp xướng tại nhà thờ gần nơi tôi ở vẫn thường hát bài hát này. Tôi luôn yêu thích nó, nhưng khi tôi thấy Tom hát nó, đặt niềm hy vọng của anh ấy ở nơi Thiên Đàng trong khi vẫn bước trên con đường đầy tàn ác của thế giới này, trái tim tôi như tan chảy, và từ đó trở đi mỗi lần khi nghe bài hát này tôi không thể không nghĩ về anh ấy.

Tôi hiểu và đánh giá cao mong muốn của bà Stowe, khi lột tả về chế độ nô lệ, cả trong thực tế và trên nguyên tắc, với cả những người chủ tốt và xấu. Chỉ với các nhân vật và những cuộc đối thoại bà đã cho chúng ta thấy những gì được nói và những gì đang xảy ra, tích cực hay tiêu cực, rõ ràng hay qua suy luận, để chứng minh rằng chế độ nô lệ là hoàn toàn sai trái và tại sao lại như vậy. Trải nghiệm của Tom, niềm đam mê của George, sự sợ hãi và lòng dũng cảm của Eliza, sự tàn ác của Locker, những quan sát của Ophelia, lạp luận của St.Clare, những lời nhận xét của Marie - tất cả những điều này đã giúp bà làm rõ vấn đề đó.

Đồng thời bà cũng cho chúng ta thấy sự ưu việt của Ki tô giáo thông qua Tom cũng như những nhân vật khác trong Túp lều của bác Tom như : Bà Bird, những người Quakers và nhiều người nữa. Như tôi đã nói trong những lời nhận xét ban đầu của tôi về cuốn sách, sự ra đi của Tom được xem như là một sự yếu đuối, nhưng đó lại là một cách trình bày được sinh ra từ Ki tô giáo của anh, chứ không phải sự yếu kém hay thiếu can đảm trong tính cách. Lần đầu tiên tôi lấy cảm hứng để đọc cuốn sách Túp lều của bác Tom là từ nhiều năm trước, khi một cha cố ở nhà thờ gần nhà tôi mô tả "Ai cũng muốn trở thành một Ki tô hữu như Tom". Tom đã nghiêm túc tuân theo các lời răn của Chúa " Hãy yêu kẻ thù, ban phước cho những những kẻ rủa sả ta, làm điều lành cho những kẻ ghét ta, và cầu nguyện cho những kẻ vô dụng dùng ta hay bắt bớ ta". Anh ấy tìm kiếm lợi ích chung cho tất cả mọi người, và từ chối không thỏa hiệp với những điều trái nguyên tắc của anh.

Hình ảnh minh họa lớn nhất cho cuốn sách Túp lều của bác Tom chính là bài viết của chính tác giả về cuốn sách. Bài viết của Stowe, có những sai sót của nó theo tiêu chuẩn hiện nay - một số nhân vật bị lý tưởng hóa, một số đoạn văn dài dòng, một số khác thì có phần thuyết giáo, một số cảnh kịch tính thì quá buồn cười hoặc tình cảm. Nhưng bà lại tỏa sáng ở một số nhân vật khác, trong một số cảnh bà mang lại cho chúng ta những sự xúc động thú vị, chẳng hạn như kinh nghiệm buôn bán nô lệ của Haley và sự nhân đạo của anh ta hoặc sự than thở của bà Marie với người khác, hay những lời nhận xét của bà về người đàn ông đã giúp Eliza vượt qua con sông. Vì thế với phong cách của bà thì những sự thật mà bà truyền tải là vô tận.

Và với những lời lẽ chân thật được truyền tải - những giá trị cuộc sống của con người - cách những Ki tô hữu phản ứng lại với nghịch cảnh, trách nhiệm của Cơ Đốc nhân để sống và hành động theo những lời răn của Chúa - sự che chở dành cho những kẻ yếu đuối - cuốn sách Túp lều của bác Tom thực sự là một cuốn sách kinh điển và vẫn còn giá trị ngay cả trong thời của chúng ta.

Bài cảm nhận của bạn Tuấn Anh

Share:

Gửi Bình luận của bạn

Tin liên quan